Istanbul Policy Center  (2017)

Orta Doğu’nun Değişen Jeopolitiği: Bölgelerarası İşbirliği ve Küreselleşme Projesi

Ortadoğu fırtınalı zamanlardan geçiyor. Arap Ayaklanmaları(Baharı) değişim, demokratik temsiliyet, siyasi bütünleşme talep edip ve neoliberal kapitalizmin farklı formlarına karşı koyarak, tüm bölge halklarının siyasi tahayyülünü kapsayan yeni bir kolektif bilinci ortaya koydu. Bu hareket süregelen hâkim güç ve otorite yapılarına karşı çıkmakla birlikte, bölgedeki sınır ötesi sadakat modellerini de açığa çıkarttı. Arap sokaklarındaki protestolar, yerine alternatif veya sürdürülebilir herhangi bir seçenek bırakmadan, tüm bölgesel düzeni altüst etti. Eski rejimlerin yıkılmasıyla ortaya çıkan boşluk, birçok kesimin ümit ettiği gibi demokratik yönetimlerle değil de rekabet halindeki birçok siyasi güçle, mezhepçi çatışmalar ve yer yer iç savaşlarla dolduruldu. Bölge, iç ve dış aktörler ile yeni yeni ortaya çıkan aktörlerin alacakları rollere göre sınırların yeniden tanımlandığı kritik bir süreçle yüzleşiyor.

Japonya Sasakawa Barış Vakfı tarafından fonlanan ve Singapur Milli Üniversitesi’ne bağlı Ortadoğu Enstitüsü tarafından desteklenen bu proje, değişen bu politik manzarayı açığa çıkarmak, güncel dinamikleri anlamak, siyasi seçenek ve öneriler geliştirmek ve bölgenin gelecekte yaşayacağı olası senaryolara dair öngörülerde bulunmak amacı taşımaktadır. Projenin bir diğer amacı ise, elde edilen bulguların Türkiye ve üç Doğu Asya ülkesi olan Japonya, Malezya ve Singapur’un çıkarları ve kaygılarıyla ilişkilendirilmek suretiyle, bu ülkelerin bölgedeki istikrar, güvenlik ve gelişimine dair esnek politikalar geliştirmektir. İçinden çıkılması zor olan Ortadoğu’daki gelişmelerin haritalandırılması sorunu, bu projede iki çerçeve içinde çözüme kavuşturulmaya çalışılmamaktadır. İlki bölgedeki yönetim şeklini, devlet yapılarını ve demokrasiyi, ikincisi ise II. Dünya Savaşı sonrası kurulan yüzyıllık Ortadoğu düzeninin yıkılmasıyla oluşan yeni düzeni kapsamaktadır. Bu bağlamda, bu iki yıllık proje içinde saha çalışmaları, yayınlar ve konferansların da olduğu birçok etkinliği barındırmaktadır.