İPM, Türkiye’de çeşitli politika alanlarında uygulamalı çalışmalar yapmak amacıyla 2001 yılının Kasım ayında Sabancı Üniversitesi’nde kuruldu. Kurulduğu günden bugüne dek İPM, uygulamalı akademik araştırma ve kamu politikası üretme hedefinden sapmadan gerek ulusal ve uluslararası STK’lar gerekse akademisyen ve araştırmacılar arasında bir köprü görevi gördü. İPM, 2001 ve 2010 yılları arasında eğitim reformu, iyi yönetişim, çatışma çözümü, Türkiye-AB ilişkileri ve küreselleşme alanlarında çeşitli projeler yürüttü.
Bu alanlara ek olarak, bu dönemde İPM’nin başlıca araştırma programlarından biri olarak “Türkiye-ABD İlişkileri” konulu çalışmalar başlatıldı. Ayrıca, Eğitim Reformu Girişimi, bu yıllarda İPM’nin görünürlüğünü artıran ve en önemli projeleri arasında yer aldı.
İPM’nin direktörlüğünü Ağustos 2010 tarihinde, Sabancı Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Profesörü Fuat Keyman devraldı. Keyman liderliğinde İPM, yeni önemli programlar, yayınlar ve etkinlikler gerçekleştirdi. Merkezin çalışma alanlarına Demokratikleşme ve Kurumsal Reform ile Çatışma Çözümü ve Arabuluculuk alanları eklendi. 2011 yılında Stiftung Mercator ile iş birliğinin temelleri atıldı. Bu iş birliği, Türkiye’den bir araştırma kuruluşu ile bir Alman vakfı arasında gerçekleştirilen en kapsamlı ortaklıklardan biri oldu. 2012 yılında İstanbul Politikalar Merkezi-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi kuruldu.
Bu tarihten itibaren Girişim, AB/Almanya-Türkiye ilişkileri ve iklim değişikliği alanlarında araştırma faaliyetleri yürütmektedir. Bu iş birliği, iki kurumun da Türkiye ile Avrupa ve Türkiye ile Almanya arasındaki akademik, siyasi ve sosyal ilişkileri güçlendirme hedefini yansıtmaktadır.
Girişim’in başladığı günden bu yana, 26 kıdemli araştırmacı ve 84 araştırmacı İPM ve Sabancı Üniversitesi’nde çalıştı. Bu dönemde Girişim, Demokratikleşme ve Kurumsal Reform, Çatışma Çözümü ve Arabuluculuk İPM’nin üç ana araştırma alanı olmuştur.
2018’de, İPM araştırma alanlarını altıya çıkarmıştır. 9 Mayıs 2018 tarihinde, Türkiye’de enerji dönüşümü tartışmasına katkıda bulunmak için SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi kuruldu. Son on beş yıldır İPM’nin görünürlüğüne katkıda bulunan İklim Değişikliği de başka bir ana araştırma alanı haline gelmiştir. Bir diğer araştırma alanı olarak Kentleşme ve Yerel Yönetişim, Anadolu’nun önemli kent merkezlerinde ekonomik, sosyal ve demokratik değişime ve küreselleşmenin gelişmesine odaklanmıştır.
2025 yılının başında Prof. Dr. Senem Aydın-Düzgit, İPM Direktörü olarak görevine başlamıştır. Bu dönemde İPM’nin altı odak alanı yeniden yapılandırılmıştır. Merkez, yeni araştırmacıları bünyesine katmış ve çalışma alanlarını Demokrasi, Çatışma Çözümü ve Küresel Ekonomi ve Siyaset, Sürdürülebilirlik ve Esenlik ve Dijital Toplum başlıklarını kapsayacak şekilde genişletmiştir.
İPM, Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi’nin SU Gender, Kültürel Çalışmalar ve “Özgür Proje,” gibi akademik ve öğrenci projelerini finansal, teknik ve entelektüel açılardan desteklemektedir.