Avrupa’nın Geleceği Tartışması: Değişen Küresel Bağlamda Türkiye-AB İlişkilerini Yeniden Canlandırmak

Yönetici Özeti

2020/21 Mercator-İPM Kıdemli Araştırmacısı Atila Eralp’in “Avrupa’nın Geleceği Tartışması: Değişen Küresel Bağlamda Türkiye-AB İlişkilerini Yeniden Canlandırmak” başlıklı politika notu Haziran 2021’de yayımlandı.

Giriş 

Uluslararası sistemin çalkantılı dönemlerinde gelecek tartışmaları daima ön plana çıkmıştır. İki Dünya Savaşı arasındaki ve İkinci Dünya Savaşının yarattığı yıkımdan sonraki dönemler bu tablonun en belirgin örneklerini yansıtmaktadır. Son dönemde uluslararası sistem, bir yandan neoliberal yaklaşım ve politikaların yarattığı sosyal ve ekonomik eşitsizliklerin arttığı, diğer yandan ise uluslararası siyasi sistemin çok-kutuplu yapıya dönüştüğü ve yükselen popülist/otoriter eğilimlerle iç içe geçtiği bir süreçten geçmekteydi. Bu sancılı ortamın etkisiyle uluslararası sistemde gerginlikler artarken, popülist/otoriter eğilimler dünyanın değişik yerlerinde kendilerine uygun zeminler bulmaya başlamışlardı. Polanyi’nin “Büyük Dönüşüm” yapıtında ayrıntılı bir şekilde incelediği gibi böyle sancılı dönemler toplumsal tepkilerin artmasına ve çok farklı yönelişlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Sonuç

Geleceğe Yönelik Öneriler 

• Uzun süren Koronavirüs salgını ile sarsılan çalkantılı uluslararası ortamda gelecek kaygıları ve tartışmalarının ön plana çıktığı bir dönemden geçilmektedir. Koronavirüs salgınıyla birlikte yaşanan sosyo-ekonomik sorunlar, bir yandan çoklu-kriz ortamını derinleştirirken, diğer yandan da krizlere yol açan söylem ve politikaların da gözden geçirilmesinin gereğini ortaya çıkarmaktadır. 

• Bu sancılı ortam, hem küreselleşmenin yarattığı sosyo-ekonomik eşitsizliklerin nedeni olan neoliberal politikaların değiştirilmesinin şart olduğunu gösterirken, hem de bu politikalarla iç içe gelişen otoriter/ popülist ve tek taraflı iç ve uluslararası yönelişlerle de mücadele edilmesinin ve farklı seçenekler yaratılmasının önemine dikkat çekmektedir.