Yönetici Özeti
Bu çalışma, kültürlerarası bağlantıların giderek arttığı günümüz dünyasında eleştirel kültürel farkındalığın geliştirilmesinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) rolünü incelemektedir. Araştırma, özellikle okullar arasındaki çevrimiçi değişim projelerinin kültürlerarası anlayışa katkısını ele almakta ve Almanya ile Türkiye’deki eTwinning platformu üzerinden yürütülen projelere odaklanmaktadır. Nitel ve keşifsel yöntemlerle gerçekleştirilen çalışma; öğretmenler, ağ koordinatörleri ve öğrencilerle yapılan görüşmelerin yanı sıra sınıf içi ve sınıf dışı gözlemlere dayanmaktadır.
Çevrimiçi Kültürlerarası Değişim Projelerinin Potansiyeli
Çevrimiçi değişim projeleri, düşük maliyetleri sayesinde daha fazla okul, öğretmen ve öğrencinin uluslararası ve kültürlerarası etkileşime katılmasını mümkün kılmaktadır. Bu projeler, farklı kültürlerle doğrudan temas sağlayarak yabancılara yönelik önyargı ve korkuların azalmasına yardımcı olmakta ve daha derin kültürlerarası ilişkilerin kurulmasına zemin hazırlamaktadır.
Ayrıca bu projeler, proje temelli ve akran öğrenimi gibi yenilikçi öğretim yöntemlerini desteklemekte; öğretmenlere pedagojik deneyimlerini paylaşma ve kültürlerarası yetkinliklerini geliştirme fırsatı sunmaktadır. Çevrimiçi değişimler aynı zamanda fiziksel öğrenci değişimlerine hazırlık sağlayan ve uzun vadeli okul ortaklıklarını güçlendiren etkili araçlar olarak değerlendirilmektedir.
BİT Temelli Kültürlerarası Öğrenmenin Zorlukları
Araştırma, çevrimiçi kültürlerarası öğrenmenin önünde çeşitli engeller bulunduğunu ortaya koymaktadır. Geleneksel öğretmen merkezli eğitim anlayışı, öğrenci merkezli çevrimiçi projelerin uygulanmasını zorlaştırabilmektedir. Bunun yanında, bazı öğretmen ve öğrencilerin kültürleri sabit ve tek boyutlu olarak algılaması, farklılıkların aşırı vurgulanmasına ve kültürel kalıpyargıların güçlenmesine neden olabilmektedir.
Diğer önemli sorunlar arasında öğretmenlere yönelik yeterli teşvik mekanizmalarının bulunmaması, öğretmen ve öğrencilerin proje çıktıları konusundaki beklenti farklılıkları, yabancı dil eksiklikleri, teknik altyapı yetersizlikleri ve dijital medya okuryazarlığındaki eksiklikler yer almaktadır. Ayrıca sosyo-ekonomik eşitsizlikler, tüm öğrencilerin çevrimiçi kültürlerarası öğrenmeye eşit katılımını zorlaştırmaktadır.
Öneriler
Çalışma, öğretmen ve öğrencilerin çevrimiçi kültürlerarası iletişim konusunda daha iyi hazırlanmasını ve bu süreçlerin dinamikleri hakkında eğitim almalarını önermektedir. Çevrimiçi ve fiziksel değişim programlarının birlikte yürütülmesi, daha kalıcı ve etkili kültürlerarası öğrenme deneyimleri sağlayabilir.
Bunun yanı sıra, okullarda BİT kullanımının öğrenci merkezli ve akran öğrenimini destekleyen pedagojik yöntemlerle bütünleştirilmesi gerekmektedir. Teknik altyapının geliştirilmesi, okullar arasında eşit katılım olanaklarının sağlanması ve öğretmenlerin çevrimiçi değişim projelerine katılımını teşvik edecek destek ve ödüllendirme mekanizmalarının oluşturulması önem taşımaktadır.
Yayın Tarihi
Mart 2015
Sayfa Sayısı
34
Çiğdem Bozdağ
Çiğdem Bozdağ, iletişim ve medya çalışmaları alanında araştırmacıdır. Kadir Has Üniversitesi İletişim ve Medya Çalışmaları bölümünde yardımcı doçent olarak görev yapmaktadır.
bozdagcigdem@hotmail.com