COVID-19 Pandemisinin İş Gücü Piyasasında Yarattığı Tahribat Nasıl Takip Edilmeli?

Özet 

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Hanehalkı İşgücü Anketi verilerine göre Şubat 2020 döneminde Türkiye’de işsizlik oranı sabit kalmıştır. Oysa Ocak, Şubat, Mart aylarının ortalamasına tekabül eden Şubat verilerinde pandeminin etkisiyle işsizliğin artması beklenirdi. Bu olağanüstü gelişme, pandemi şartları ile işgücü dinamiklerinin farklı etkileşebileceğine ve istatistikleri okumanın ne kadar zorlaşabileceğine bariz bir örnek teşkil etmektedir. Bu analizde öncelikle işgücü istatistiklerinin pandemiden nasıl etkilendikleri tartışılacak, ardından farklı veri kaynaklarından derlenen veriler kullanılarak işgücü piyasasının seyri incelenecektir. Veriler Türkiye işgücü piyasasında bir süredir düşüş eğiliminde olan işsizlik oranlarının önemli bir anomali sakladığını göstermektedir. Aralık 2019’dan bu yana işgücü ve istihdam birbirlerine paralel olarak düşmekte, bunun sonucunda da işsizlik oranı sabit kalmaktadır. Hem işgücü hem istihdamdaki düşüşler Şubat döneminde şiddetlenmiştir. Son istatistiklere göre Ocak döneminden Şubat dönemine istihdam 495 bin gerilerken işgücü 562 bin düşmüştür. İstihdam edilen sayısındaki düşüşe ek olarak 3 milyon insan kısa çalışma ödeneğinden, neredeyse 900 bin kişi ise ücretsiz izinde nakdi ücret desteğinden faydalanmaktadır. İşgücünden çıkan insanların arasında, aslında çalışmaya hazır olup iş ara(ya)mayanların sayısı neredeyse 3 milyon insana ulaşmıştır. Halen 4 milyon insanın işsiz olduğu işgücü piyasasında işsizlik ödeneğinden sadece 600 bin kişi faydalanabilmektedir. İnsan kaynağının etkin kullanımı, hanelerin pandeminin olumsuz etkilerinden korunması ve doğru politika tasarımı açısından işgücü piyasası istatistiklerinin bütüncül bir yaklaşımla ve farklı veri kaynaklarından beslenerek takip edilmesi elzemdir.

Giriş 

COVID-19 pandemiği ile mücadele kapsamında Dünya’nın çeşitli ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de sosyal mesafelendirme önlemleri alındı. Bu önlemler insanların mümkün olduğu kadar evden çıkmamalarına dair telkinlerden başlayarak çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren işyerlerinin geçici olarak kapatılmasına kadar vardı. Bu önlemler sonucu tüm Dünya’da üretim ve istihdam hızla azaldı ve azalmaya devam ediyor. Pandeminin üretimde ve istihdamda yarattığı tahribatı en aza indirebilmek için farklı politika önlemleri alındı, alınıyor.