Diplomasinin Ötesinde: Türkiye’de Dış Politikanın Siyasi Faydası

Diplomasinin Ötesinde: Türkiye’de Dış Politikanın Siyasi Faydası

Dış politika geleneksel olarak stratejik zorunluluklar, ulusal çıkarlar ve kapsamlı jeopolitik değerlendirmeler tarafından şekillendirilir ve kendine özgü bir seyir izler; ancak etkileri resmi diplomasiyle sınırlı kalmaz. Kamuoyunun yönetime ilişkin algılarına nüfuz eder ve iç siyasi söylemi etkiler. Hükümetler, özellikle yoğun kutuplaşma ya da seçim rekabeti dönemlerinde, dış politika anlatılarını siyasi desteği pekiştirmek, kolektif kimlikleri güçlendirmek ve kamuoyunun dikkatini yönlendirmek amacıyla sıklıkla araçsallaştırır. Bu durum, dış politika ile iç politika arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koyar; popülizmin yükselişi ve siyasal gündemlerin güvenlikleştirilmesiyle birlikte bu ilişki daha da belirgin hâle gelmiştir. Türkiye’de son dönemde bu dinamik çeşitli kritik gelişmelerde somutlaşmaktadır. 2023 genel seçimleri, Suriye’de Esad rejiminin düşüşünün ardından bölgesel güç dengelerinin yeniden şekillenmesi ve Suriye bağlamıyla yakından ilişkili olan Kürt meselesinin evrimi, dış gelişmeler ile iç siyasetin kesiştiği başlıca örneklerdir. Türkiye’nin yeni Kürt açılım sürecine ilişkin tartışmalar ve terör örgütü PKK’nın tutuklu lideri Abdullah Öcalan’ın örgüte silah bırakma çağrısının siyasi yansımaları, özellikle güvenlik ve bölgesel istikrarla bağlantılı dış politika önceliklerinin iç siyasi sonuçları şekillendirecek biçimde yeniden çerçevelendiğini göstermektedir. Her ne kadar dış politika stratejik ve jeopolitik mantıklar doğrultusunda ilerlese de, aynı zamanda iç siyasi manevralar için güçlü bir araç işlevi görmektedir. Uluslararası gelişmeler ile iç siyasi stratejilerin kesiştiği bu noktaları analiz ederek, bu çalışma dış anlatıların Türkiye’deki iç siyasi tartışmaları ve seçim hesaplarını nasıl biçimlendirmek üzere yeniden üretildiğine ışık tutmayı amaçlamaktadır.