Suriyeli Topluluklarla Etkileşim: İstanbul'daki Yerel Yönetimlerin Rolü

Giriş

İstanbul’da yaşayan Suriyeli nüfusu gün geçtikçe artmaktadır. Şehirde 418,000 Suriyeli kayıtlı olarak, tahmini olarak en az 100,000 Suriyeli de kayıtsız olarak ikamet etmektedir. İstanbul’un büyüklüğü, karmaşıklığı ve kentsel dokusu bu kalabalık Suriyeli nüfusun çalışma hayatına katılabilmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın İstanbul’daki devlet kurumları ve Suriyeliler arasında yürütülen sayısız faaliyeti kapsaması mümkün değildir. Elinizdeki bu rapor öncelikli olarak İstanbul’daki 39 yerel yönetim bölgesinin Suriyelilere ve onlarla birlikte gündeme gelen pek çok konuya nasıl tepki verdiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışmamız mültecilerin ihtiyaçlarını ele almakla görevli olan İstanbul’un yerel yönetimlerindeki (belediye ve kaymakamlık birimleri) bürokratik mekanizmalara ve bu bölgelerde Suriyeli toplulukların karşılaştığı sorunlar hakkındaki algılara değinmeyi; Suriyelilerin devlet kurumları ve Sivil Toplum Kuruluşları (STK) gibi diğer kritik aktörlerle ilişkilerine; ve hali hazırda hangi bilgilere sahip olduklarına dikkat çekmeyi hedeflemektedir. Yerel yönetimlerin mültecilerle ilgili sahip olduğu bilginin niteliği, onların mülteci konusundaki rolünü anlamada önem arz etmektedir. Kısaca, gerek mülteciler gerekse de yerel yönetim birimlerinin birbirleri hakkında sahip olduğu bilgi ve algının niteliğinin keşfedilmesi, her iki taraf için de kaliteli bir iletişim ve süreç yönetimi sağlanması açısından elzemdir. Bu amaca ulaşabilmek için öncelikle mevcut durumu saptamaya çalışan araştırmamızda metot olarak bireysel ve karşılıklı görüşme yerine telefon görüşmeleri tercih edilmiştir.

Sonuç

Bu araştırma, Suriyeli topluluklarla etkileşimde İstanbul’un yerel idarelerinin rolünü incelemiştir. İstanbul, Türkiye’de en çok Suriyeli’ye ev sahipliği yapan şehir olarak karşımıza çıkmaktadır. Aralık 2016 itibariyle, şehirde resmi olarak 418,000’in üzerinde Suriyeli yaşamaktadır. Bu sayı, kayıtlı olmayanlar ve başka şehire kayıtlı olanlar da düşünüldüğünde daha da artmaktadır. Bu rapor, çoğunlukla İstanbul’un 39 ilçesindeki kaymakamlık ve belediye birimleriyle yapılan telefon görüşmelerinden elde edilen bilgilere dayanmaktadır. Mülteciler ile ilgilenmesi muhtemel İstanbul yerel yönetimlerindeki bazı bürokratik mekanizmalar (hem belediye hem de kaymakamlık birimleri) olduğu kadar, bunların STKlar, uluslararası kurumlar ve devlet kurumları gibi diğer kritik aktörlerle ilişkileri de analiz edilmiştir. İstanbul’daki yerel yönetimlerin tecrübeleri belirgin farklılıklar göstermekte iken bu durum bölgelerindeki Suriyeli nüfusunun miktarıyla ve ilçe yöneticileri ile yetkililerin bireysel eğilimleriyle ilişkilendirilebilir. Yine de bazı genel kalıplar ve meselelerden bahsedilebilir.