Tehlikedeki Liberal Düzen

Yönetici Özeti

Mart 2015’te İstanbul Politikalar Merkezi tarafından yayımlanan bu rapor, Batı dışı güçlerin yükselişi ve Batı hegemonyasının zayıflaması bağlamında küresel liberal düzenin karşı karşıya olduğu kırılganlıkları incelemektedir. Paris’teki Columbia Üniversitesi Reid Hall’da gerçekleştirilen bir yuvarlak masa toplantısına dayanan çalışma, Batı’nın maddi ve ideolojik üstünlüğünün giderek aşındığını savunmaktadır.

Rapor, özellikle Çin gibi yükselen güçlerin liberal düzenin ekonomik ve siyasal boyutlarını birbirinden ayıran bir yaklaşım geliştirdiğini vurgulamaktadır. Bu aktörler, piyasa ekonomisi ilkelerini benimserken Batı merkezli demokratik normlara mesafeli durmakta ve küresel düzenin mevcut yapısını dönüştürmektedir.

Çalışmada Ukrayna, Orta Doğu ve Türkiye’de yaşanan bölgesel krizler, küresel düzensizliğin ve Batı dünyası içindeki artan “demokratik kopuşun” göstergeleri olarak ele alınmaktadır. Bu gelişmeler, mevcut uluslararası sistemin istikrarını ve Batı’nın liderlik kapasitesini sorgulanır hale getirmektedir.

Sonuç olarak rapor, gelecekteki dünya düzeninin daha az Amerikan merkezli ve daha az liberal nitelikte olacağını öngörmektedir. Batı’nın tek taraflı bir hegemonya anlayışı yerine, yükselen güçlerle kültürel farklılıkları dikkate alan, diyaloga dayalı ve kurallara bağlı ortak bir uluslararası çerçeve oluşturması gerektiği savunulmaktadır.