Türkiye'deki Gençlerin Yurtdışında Yaşama Arzusu: Türkiye'de Gençlik Üzerine Yapılan Son Araştırmaların Analizi

Bu IPM–Mercator analizi, Türkiye’de gençler arasında yurtdışında yaşama isteğinin çok güçlü ve yaygın olduğunu, bunu da hem resmi göç verileri hem de son yıllardaki gençlik anketleri üzerinden gösterir: TÜİK’in 2022 uluslararası göç istatistiklerine göre Türkiye’den göç bir önceki yıla göre %62,3 artarak 466.914’e çıkmış; göç edenlerin yaklaşık %42’si 20–34 yaş grubundadır. Analiz, “niyet/istek” boyutuna odaklanarak SODEV’in 2020 araştırmasında gençlerin %62,5’inin imkânı olsa yurtdışında yaşamak istediğini (CHP seçmeninde %74,4; AKP seçmeninde de kayda değer biçimde %47) ve KAS’ın 2021 Türkiye Gençlik Araştırması’nda bu oranın %72,9’a çıktığını; en çok tercih edilen destinasyonların Avrupa ülkeleri olduğunu vurgular.

Giriş

Son yıllarda Türkiye’de kamuoyu gençlerin karşı konulamaz bir şekilde yurtdışında (özellikle de küresel Kuzey ülkelerinde) yaşama isteğini tartışmaya başladı. Bu konuda yükselen bir ilgi olduğundan,1 yakın gelecekte bu konu üzerine pek çok araştırma ve tartışma görüleceğe benziyor.2 Aslında bu konu Güneydoğu Avrupa ülkelerinde bu ülkelerden Orta Avrupa’ya göç oldukça olağan hale geldiğinden halihazırda sıcak bir tartışma konusu olsa da,3 Türkiye toplumu için henüz yeni tartışılmaya başlayan bir konu. 2022 yılı resmi uluslararası göç istatistikleri4 Türkiye’den göçün yükselen bir trend olduğunu göstermektedir. Örneğin, Türkiye’den göç edenlerin sayısı 2022 yılında bir önceki yıla göre %62,3 oranında artmış ve toplamda 466.914 kişiye ulaşmıştır. Bu rakam içinde 139.531 kişi Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı iken, 327.383’ü ise yabancı ülke vatandaşlarıdır. Ayrıca bu istatistiklerde ülkeden göç etme eğiliminin gençler ve genç yetişkinlerde daha yüksek olduğu görülmektedir. Göç edenlerdeki en yüksek oran %15,8 ile 25–29 yaş kategorisinde iken, bu oranı %13,4 ile 30–34 yaş grubu ve %12,8 ile 20–24 yaş grubu izlemektedir. Toplamda 2022 yılında göç edenlerin yaklaşık %42’si 20-34 yaş grubundadır. Bu sebeple de ülkeden göç trendinde yaş ve kuşak faktörleri üzerine özellikle düşünmek gerekmektedir.

Sonuç Yerine

Yurtdışında yaşama isteğinin gerçekten ne olduğunu tartışabilmek için bu isteğin karmaşıklığının -ki gençlik kategorisinin heterojenliğini ve kesişimselliğini düşündüğümüzde konu daha da çetrefilli hale gelmektedir- altını çizmek gerekir. Kesin bir şey varsa o da bu karmaşık olguyu anlamak için daha fazla araştırmaya ve sadece nicel değil derinlikli nitel veriye de ihtiyacımız olduğudur. Ayrıca gençler bu araştırmalarda sürekli bir istikamete (Avrupa’ya ve Avrupa ülkelerinin başında da Almanya’ya) işaret ettiklerinden, gençler için Avrupa’nın, Avrupa ülkelerinin ve Avrupa Birliği’nin ne anlama geldiğini de çalışmak önemli görünmektedir. Ve pek tabii ki bu da gençlik ve Avrupa çalışmalarını harmanlayan derinlikli disiplinlerarası araştırmaları gerektirmektedir.