Ulusaşırı Yaşamlar ve Ulusal Yasalar Arasındaki Uyum(suzluk): Türkiye’deki Almanların Durumu

Yönetici Özeti

Türkiye, 1960'lı yıllarda başlayan Türk işçilerin Batı Avrupa'ya büyük çaplı göçü nedeniyle uzun süredir bir göç ülkesi olarak nitelendirilmektedir. Ancak Türkiye, son yıllarda giderek bir göçmen kabul eden ülke haline gelmiştir. Aslında Türkiye'ye göç yeni bir olgu değildir; Osmanlı döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun hemen ardından da göç hareketleri yaşanmıştır. Ancak, bu göç hareketlerinin hem niteliği hem de ölçeği açısından farklılık gösterdiğini vurgulamak gerekir.

Türkiye'ye önceki göç hareketleri çoğunlukla komşu ülkelerden gelen Türk kökenli göçmenlerden oluşurken, son yıllarda Türkiye'ye gelen göç çok daha çeşitli bir yapıya kavuşmuştur. Asya, Afrika ve Avrupa Birliği'nin (AB) kesişme noktasında bulunan Türkiye, günümüzde transit göçmenler, düzensiz göçmen işçiler, yüksek vasıflı çalışanlar, sığınmacılar ve farklı ülkelerden gelen mülteciler gibi çeşitli göç hareketleriyle karşı karşıyadır.

Bu göçmen grupları arasında, çeşitli nedenlerle Türkiye'ye yerleşen Alman vatandaşları da bulunmaktadır. Ülkeye yönelen yeni göç akımları ve AB uyum süreci nedeniyle Türkiye, göç mevzuatını uyumlaştırmak durumunda kalmıştır. Bu kapsamda Türkiye, son yıllarda kapsamlı bir reform sürecine girmiş ve Türkiye'deki yabancıların statüsüne ilişkin birçok temel yasal değişiklik gerçekleştirilmiştir.

Yabancılar İçin Çalışma İzinleri Kanunu (4817 sayılı Kanun) ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (6458 sayılı Kanun), yabancıların Türkiye'de yasal katılım olanakları açısından büyük önem taşımaktadır. Mercator-IPC Bursu kapsamında gerçekleştirilen ampirik araştırmalara dayanan bu rapor, göçmenlerin bakış açısından Alman vatandaşlarının ulusötesi Alman-Türk alanının “Türk tarafında” yasal üyelik olanaklarını incelemektedir.

Bu raporda ayrıca Türkiye'nin göç politikasının temel özellikleri ve Türkiye'deki yabancıların hukuki statüsüne ilişkin genel yaklaşımlar da ele alınmaktadır.