Varşova’dan Notlar: Yeni Şekillenen Avrupa Güvenlik Düzenine Bir Bakış

Yönetici Özeti

Bu çalışma, değişen transatlantik ilişkiler bağlamında Avrupa güvenliğinin dönüşen dinamiklerini ele almakta ve 2025 Varşova Güvenlik Forumu’nda gerçekleştirilen tartışmalara dayanmaktadır. Avrupa’ya yönelik ABD taahhütlerine ilişkin artan belirsizlik ortamında Avrupalı aktörlerin hava, kara, deniz, uzay ve insansız hava araçları ile karşı İHA sistemleri gibi yeni teknolojiler dâhil olmak üzere farklı alanlarda kendi savunma kapasitelerini güçlendirmeye yönelik çabalarının öne çıktığı görülmektedir. Özellikle Rusya’nın yaygın İHA kullanımının yarattığı güvenlik tehditleri dayanıklılık tartışmalarını derinleştirmiş ve Avrupa içinde daha dengeli ve inandırıcı savunma kapasitesi ihtiyacını gündeme taşımıştır. Bununla birlikte rapor, Avrupa güvenlik söyleminin merkezinde yer alan “birlik” kavramının taşıdığı belirsizliğe dikkat çekmektedir. Birlik, Avrupa’nın stratejik geleceği açısından vazgeçilmez bir unsur olarak sıkça vurgulansa da farklı aktörler tarafından farklı biçimlerde yorumlanmaktadır. Bazı yaklaşımlar daha fazla Avrupa özerkliğine işaret ederken diğerleri ABD’nin askerî desteği ve teknolojik liderliğine olan bağımlılığın sürdüğünü ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca tartışmalarda öne çıkan bazı eksikliklere de işaret etmektedir. Bunlar arasında Hint-Pasifik güvenlik dinamiklerine sınırlı yer verilmesi ve NATO içindeki stratejik önemine rağmen Türkiye’nin Avrupa savunma iş birliğindeki rolüne ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yapılmaması yer almaktadır. Genel olarak analiz, Avrupa güvenlik düşüncesinin yeni jeopolitik gerçekliklere uyum sağlama sürecinde olduğunu göstermekte ancak şekillenmekte olan Avrupa güvenlik düzeninin yönü, kapsamı ve tutarlılığına ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini ortaya koymaktadır.