“Bisikletliler ve Yayalar” Diye Siyasi Parti mi Olurmuş? Kentlerde Sürdürülebilir Ulaşım Örnekleri ve Dönüşüm Süreçleri

“BISIKLETLILER VE YAYALAR” DIYE SIYASI PARTI MI OLURMUŞ?

2023 yılında bir proje için ABD’nin Boston kentinde yaşarken işyerim olan üniversiteye gitmek için en ideal yolu bulmaya çalışıyordum. Arabayla 25 dakika süren yol metro-tren kombinasyonu ile kimi gün tek yönde 2 hatta 3 saati buluyordu. Saat başı kalkan tren hiç gelmeyebiliyor veya metro yarım saat gecikmeli gelebiliyordu. Telefonumdaki harita uygulamasından başka nasıl gidebilirim diye ararken, bisikletle tek yönü 50 dakikada gidebileceğimi gördüm. Bir bisiklet aldım ve karın yoğun olduğu aylar hariç, Charles Nehri’nin kıyısından muhteşem manzara eşliğinde bisikletle işe gittim. Boston 15 sene öncesine kadar bisiklet dostu bir kent değildi ama ne zaman ki belediye başkanına doktoru hareket etmen lazım diyor ve başkan işe bisikletle gitmeyi deneyip, arabaların kötü muamelesiyle karşılaşıyor, işte o zaman dönüşüm başlıyor. Bu süreç tamamlanmış değil. Sürdürülebilir ulaşım için bisiklet dernekleri ve grupları mücadeleye devam ediyorlar. Peki ulaşımda dönüşüm neden gerekli? Sadece bisikletliler şehirde rahatça dolaşabilsinler diye mi? Yoksa şu an ağırlıklı olan araba odaklı kent planlamasının yarattığı sorunlardan dolayı mı? Nedir bu sorunlar? İklim değişikliğinde önemli payı olan karbondioksit salımı ve hava kirliliğinin dışında özel araç odaklı tasarlanmış kentlerde sürücüler vakitlerinin önemli bir kısmını trafikte kaybedebiliyor. İstanbul’da sürücüler, “bir insan ömrünün 3,5 yılına denk”1 gelen bir süreyi yollarda yitiriyor. Her bir araç ortalama 14 ila 28 metrekare yer kaplıyor ve otopark alanları şehrin önemli bir kısmını kaplayarak kamusal alanın daha insan odaklı tasarlanmasını engelleyebiliyor. Kişisel araçların yoğunluğu ve hızı yüzünden kentlerde yürüyüş ve bisiklet kullanımı tehlikeli hale geliyor. Şehirleri kentte yaşayanların refahını göz önüne almak yerine arabalar için tasarlıyoruz. Bunu değiştirmek kolay olmasa da imkânsız değil.