Dillerin Dönüşümü: Almanya’daki Resmi Eğitimde Türkçe – Analizler ve Perspektifler

Yönetici Özeti

Avrupa'daki azınlık grupları ve göçmenler tarafından konuşulan diller, büyük göçmen topluluklarına ev sahipliği yapan Avrupa toplumlarındaki çeşitliliğe gerçek bir katma değer katkısı sunmaktadır. Bununla birlikte, göçmen azınlık dilleri ne Avrupa düzeyinde ne de ulusal düzeyde yasal belgelerle korunmaktadır. Resmi dil politikası düzeyinde çokdilliliğe ve dilsel çeşitliliğe dair çokça sözde bağlılık gösterilmiştir. Yine de, Almanya gibi bir göç ülkesindeki gençler arasındaki çokdillilik ve ikidillilik, devlet okulu eğitiminde uzun süredir bir yük olarak görülmüştür. Bu çeşitliliğe değer verilmesine yönelik paradigma değişimi ancak son zamanlarda gerçekleşmiştir. Kavramsallaştırmadaki bu değişime rağmen, genel atmosfer, göçmen işçilerin bir zamanlar Batı Avrupa ülkelerine getirdikleri diller konusunda hâlâ elverişsizdir.

Bu politika metninde, genişleyen ulusötesi (eğitimsel) alanlar dünyasında, göçmen dillerinin bir varlık olarak potansiyelinin henüz tam anlamıyla takdir edilmediğini savunacağız. Almanya'daki örgün eğitimde Türkçenin mevcut durumuna ilişkin kapsamlı bir analize dayanarak; "köken dili eğitimi" veya "ana dili öğretimi" şeklindeki yaygın etiketlere bağlı kalmanın, göçmen öğrencilerin (dil) eğitimi etrafında dönen sorunların etnikleştirilmesini kalıcı hale getirdiğini göstereceğiz. Göçmen dillerinin öğretiminin statüsünü yükseltmek ve bunları örgün müfredata "modern yabancı diller" olarak dahil etmek; bu dillerin tek dilli çocuklara açık dersler olarak tam toplumsal değerini ortaya çıkaracak, kültürlerarası karşılaşmalar için alan sağlayacak, iki yönlü entegrasyonu ve sosyal uyumu teşvik edecektir. Buna karşılık, göçmen dillerinin yalnızca camiler ve Türk dernekleri gibi kayıt dışı eğitim ortamlarında öğretilmesine izin vermek, "Türkçe Türklere aittir" (Almanya'ya değil) şeklindeki yanlış algıyı pekiştirecektir.