Döner Diplomasisinin Ardındakiler: Türk Diasporasının Almanya'da Abartılı Gündem Belirleme Gücü

Yönetici Özeti
 

Bu analiz, Alman politika çevrelerinin Türk diasporasının Almanya’daki kamu gündemini şekillendirme kapasitesini abarttığını savunur. Türkiye, 2002’den bu yana özellikle Almanya’daki diasporanın muhafazakâr kesimi üzerinde güçlü bir etki kurmuş ve Almanya’daki birçok seçmen oyunu Recep Tayyip Erdoğan’dan yana kullanmış olsa da, diaspora Almanya’da siyasal gündemi belirleyen bir aktöre dönüşmemiştir. Buna rağmen Berlin, Türkiye’nin demokratik gerilemesi ve dış politika ayrışmalarına karşın Ankara’yla yakın kalmanın gerekçelerinden biri olarak diasporayı öne çıkarır; çünkü Almanya, göçü frenleyerek aşırı sağın yükselişini sınırlamak için Türkiye’nin işbirliğine ihtiyaç duymaktadır. Ancak insan hakları savunucuları, özellikle 2016 AB–Türkiye göç mutabakatı üzerinden Almanya ve AB’yi insan hakları ihlallerini “sınır ötesine taşıma/dışsallaştırma” (extra-territorializing) ile eleştirmiştir. Bu durum, “değer temelli dış politika” vaadiyle gelen mevcut Alman koalisyonu için Türkiye’yle angajmanı sürdürmeyi politik ve normatif açıdan zorlaştırır. Dolayısıyla Türk diasporasının ikili ilişkilerdeki rolünü olduğundan büyük göstermek, Berlin’in Türkiye’ye yakın kalma zorunluluğunu hem dış politika ortaklarına hem de göç yanlısı/liberal Alman kamuoyuna meşrulaştırmanın bir yolu olarak işlev görür.