Turabdin'deki Süryani Taşınmazları Sorunu

Yönetici Özeti

21. yüzyıl, uzun yıllar boyunca zulüm, kıyım, zorunlu göç, hak ihlalleri ve ayrımcılığa maruz kalan Anadolu’nun gayrimüslim toplulukları için yeni umutlar doğurmuştur. Türkiye hükümeti, son on yılı aşkın süredir çeşitlilik, çokkültürlülük ve kapsayıcılık ilkelerine dayalı bir yaklaşımı benimsemiş; ırk ve din ayrımı gözetmeksizin tüm vatandaşlara eşit haklar tanınmasını hedeflemiştir. Her ne kadar bu politikanın uygulanmasında süreklilik sağlanamamış ve son dönemde bir durgunluk yaşanmış olsa da, azınlık hakları ve özgürlükleri konusunda önemli ilerlemeler kaydedildiği görülmektedir.

Bununla birlikte, Türkiye kültürel çeşitliliğinin önemli bir bölümünü kaybetme riskiyle karşı karşıyadır. Anadolu’nun en eski yerli halklarından biri olan Süryaniler, kendi tarihî topraklarında varlıklarını sürdürme konusunda ciddi zorluklarla karşılaşmaktadır. Geçtiğimiz yüzyılda Anadolu’dan ayrılmak zorunda kalan bu Hristiyan topluluk, binlerce yıldır yaşadıkları Mezopotamya bölgesinde dahi varlıklarını korumakta güçlük çekmektedir. Irak ve Suriye’de yaşayan Süryanilerin katliamlar, zorunlu göçler ve şiddet olayları nedeniyle karşı karşıya kaldıkları tehditler, bu krizi daha da derinleştirmektedir.

Irak ve Suriye’de Süryani Hristiyanlığının geleceği belirsizliğini korurken, Türkiye bu kadim topluluğun tarihî vatanında varlığını sürdürebilmesi açısından kritik bir role sahiptir. Bu nedenle acil adımlar atılması gerekmektedir. Ancak Anadolu’daki Süryanilerin karşılaştığı sorunların kalıcı biçimde çözülmesi, Türkiye’de daha çoğulcu bir anayasal düzenin oluşturulması ve Kürt meselesine ilişkin barış sürecinin ilerletilmesi gibi uzun ve karmaşık süreçlerle yakından ilişkilidir.

Bu kapsamlı süreçlerin kısa vadede tamamlanması zor görünse de Türkiye’nin Süryaniler için hızlı ve somut biçimde atabileceği adımlar bulunmaktadır. Bunların başında, son yıllarda Güneydoğu Anadolu’da yürütülen kadastro çalışmaları sırasında azınlıklara ait taşınmazların kamulaştırılması ve zorunlu el konulmasıyla ilgili sorunların çözülmesi gelmektedir.