Türkiye'de Milliyetçilik Algısı

Yönetici Özeti

Türkiye’de Milliyetçilik Algısı başlıklı araştırmamız, milliyetçiliğin yükseldiğine yönelik genel kanaati sorgusuz benimsemeye mesafeli durmak gerektiğini, toplumdaki milli- yetçi eğilimlerin tonu ile ilgili daha doğru bir fotoğraf için ayrıntılı, farklı dinamikleri gözeten sorulara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, milliyetçiliğin bugüne kadar eklemlendiği dinamiklerle değişmeye, dönüşmeye de- vam ettiğini; bugünkü fotoğrafı donuk ve sabit bir veri olarak almanın yanlış olacağını dü- şünüyoruz. Bu araştırma bugünün fotoğrafını çekmeyi amaçlıyor, milliyetçilik dönüşmeye, farklı dinamiklerle etkileşim kurmaya devam ettikçe, yeni araştırmalara ihtiyaç olacaktır.

Sonuç

Sahadan toplanan verilerden hareketle yaptığımız yorumların yanısıra, bitirirken genel bir değerlendirme yapmakta yarar var. Raporda da değindiğimiz üzere, içinde yaşadığımız küresel konjonktür ve dönem risk toplumu ya da risk kültürü gibi kavramlarla anlatılan, belirsizliğin hâkim olduğu bir dönem ve bu dönem dünya çapında insanlar üzerinde bir güvensizlik ve içe kapanma hali yaratıyor. Bu hal ise modern zamanlarla tezahür etmiş ulus-devlet ve onun milliyetçilik anlayışını da oldukça dönüştürmüş durumda. Geçtiğimiz son iki yüzyılda, bir yanıyla “Alman” ya da “kültür” versiyonuyla, diğer yanıyla “Fransız” ya da “toprağa” dayanan versiyonuyla geleceğe dönük, toplumu ve insanlarını “ileri” götürme iddiasında “ilerici” bir ideoloji iken, milliyetçilik bugün çok daha savunmacı ve içine kapanan, cemaatleşen toplumların ideolojisi haline gelmiştir. Milliyetçilik bu toplumlarda daha da bariz olarak, güvensizlik düzeyi daha yüksek, bir bakıma cemaat ihtiyacı daha yüksek olan kesimlerde bir tür kültürel sermaye olarak işlev görüyor. Özellikle kültürel sermayesi zayıf, düşük eğitim ve gelir sahibi kesimlere milliyetçilik ek bir güç sağlıyor ve güvensizlik üreten bir dünyada “güven” veriyor.