Türkiye’nin Karbonsuzlaşma Yol Haritası 2053 Net Sıfıra Doğru (Yönetici Özeti)

İstanbul Politikalar Merkezi (İPM) tarafından hazırlanan "Türkiye'nin Karbonsuzlaşma Yol Haritası" çalışması, ülkenin 2053 net sıfır hedefine yönelik 2035 Ulusal Katkı Beyanı (NDC) ve uzun vadeli azaltım stratejilerini sektörel düzeyde modelleyerek analiz etmektedir. LEAP ve EP-SIM modelleri aracılığıyla "aşağıdan yukarıya" bir yaklaşım kullanan çalışma, "Referans Senaryo" ile mevcut politikaların devamı durumunda emisyonların artış eğilimini, "Net Sıfır Senaryosu" ile ise yenilenebilir enerjiye geçiş, kömürden kademeli çıkış ve enerji verimliliği önlemleriyle emisyon azaltım patikasını ortaya koymaktadır.

Modelleme sonuçları, Net Sıfır Senaryosu'nun sera gazı emisyonlarında 2021 yılına kıyasla 2035 yılında %35, 2053 yılında ise %60 oranında azaltım sağladığını göstermektedir. Bu iddialı dönüşüm sürecinin, 2025-2035 yılları arasında yaklaşık 265 milyar ABD doları ek yatırım maliyeti getireceği ve kümülatif emisyonların küresel sıcaklık artışını 1,7°C ile sınırlama hedefiyle uyumlu bir karbon bütçesi çerçevesinde kalacağı öngörülmektedir.

Giriş

Türkiye 2021 yılında Paris Anlaşmasına taraf olmuş ve sera gazı emisyonlarını 2053’te net sıfıra indirme hedefini açıklamıştır. Ancak 2022’de güncellenen Ulusal Azaltım Beyanında (NDC) belirlenen sera gazı emisyonlarını 2030’da referans senaryoya göre %41 azaltma hedefi bu uzun vadeli hedefle uyumlu değildir. Paris Anlaşmasına göre, ülkelerin iklim eylemine olan katkılarını ve azaltım hedeflerini beş yılda bir artırarak güncellemesi gerekmektedir ve bu kural gereğince bu yıl (2025’te) diğer ülkelerle birlikte Türkiye de yeni NDC’sini BM’ye sunacaktır.