Yönetici Özeti
Bu rapor, Yapay Zekâ (YZ) ve otomasyonun Türkiye işgücü piyasası, ekonomik yapısı ve sosyal dokusu üzerindeki etkilerini incelemektedir. Türkiye'nin bu alandaki yolculuğu; geniş ve genç nüfus, süregelen yetenek uyuşmazlığı, yaygın kayıt dışı ekonomi ve kurumsal dijitalleşmedeki temel eksiklerin birleşimiyle kendine özgü bir şekilde ilerlemektedir.
Rapor, YZ'nin küresel bir paradigma değişimi sunmasına rağmen Türkiye'nin izleyeceği yolun, mevcut yapısal gerçeklikleri tarafından belirleneceğini savunmaktadır. Temel tez; başta KOBİ odaklı ekonominin yetersiz dijitalleşmesi ve işgücündeki süregelen yetenek uyuşmazlığı olmak üzere, temel zayıflıkların giderilememesinin, eşitsizlikte ciddi bir artışa yol açacağıdır.
Bölüm 1: Yapay Zekâ Devrimi Nedir?
Dünya, daha önceki tüm teknolojik devrimlerinden daha hızlı benimsenen Yapay Zekâ destekli bir teknolojik devrimin eşiğindedir. Mesleklerin, iş tanımlarının ve istihdamın doğasının köklü ve hızlı bir şekilde dönüştüğü bir dönemdeyiz. Bu küresel eğilimleri anlamak, Türkiye'nin karşı karşıya olduğu özel zorlukları ve fırsatları doğru bir bağlama oturtmak için gereklidir. Yapay Zekâ ve otomasyon artık fabrika sahalarıyla sınırlı değildir; ofislerin bir parçası olmaktadır, bilişsel görevleri otomatikleştirmektedir ve insan becerilerinin değerini temelden yeniden şekillendirmektedir. Bu dijital dönüşüm verimlilik artışı için muazzam fırsatlar sunarken aynı zamanda ciddi sosyal riskleri beraberinde getirmektedir.
Sonuç
Türkiye kritik bir yol ayrımında durmaktadır. Bilişim çağının geldiği bu son noktada, bilginin erişilebilirliği hiç olmadığı kadar önemlidir. Eğitim seferberliği, stratejik önceliklendirme ve dijital ekosistem geliştirme ihtiyacı oldukça açıktır. Türkiye’de yapay zekâya adaptasyon isteği güçlü olmakla birlikte planlama, yönetişim problemleri ve altyapı eksikleri dijital adaptasyon sürecini zorlaştırmaktadır. Önümüzdeki 10 yıl içinde yapılacak tercihler, ülkenin ekonomik ve sosyal yörüngesini gelecek nesiller boyunca belirleyecektir. Ulus, ya teknolojik yıkımın pasif bir öznesi ya da kendi dijital kaderinin aktif bir mimarı olabilir. Müreffeh ve adil bir geleceğe giden yol; cesaret, stratejik vizyon ve derin, temel bir değişimi hayata geçirecek bir irade gerektirir.
Danışma Kurulu
ActHuman Sosyal Kapsama İnsiyatifi olarak, Danışma Kuruluna yorum ve konuşmaları ile destek veren kişi ve kurumlara teşekkürü borç biliriz.
Paylaşılma Tarihi
Şubat 2026
Sayfa Sayısı
47
İNGEV Adına
Vural Çakır
İPM Adına
Senem Aydın Düzgit