“Yeni İran” Hâlâ Eski Düşmanlıklarla Mücadele Etmek Zorunda

Kıdemli Uzman ve Çatışma Çözümü ve Arabuluculuk Programı Koordinatörü ve 2013/14 Mercator-İPM Araştırmacısı Ebru Turhan'ın "The "New Iran" Must Still Grapple with Old Enmities" başlıklı makalesi 9 Ekim 2014'de Europe's World'da yayımlandı.

Makale, Hasan Ruhani döneminde İran dış politikasında yaşanan stratejik dönüşümü analiz etmekte ve bu yaklaşımı önceki dönemin çatışmacı politikasından ayırmaktadır. Ruhani yönetimi, uluslararası sistemin gerçeklerine dayalı daha pragmatik ve realpolitik bir dış politika benimseyerek ekonomik yaptırımları hafifletmeyi ve ağır kriz içindeki İran ekonomisini toparlamayı hedeflemektedir. P5+1 ile yapılan geçici nükleer anlaşma, bu yeni diplomatik yaklaşımın önemli bir göstergesidir. Ekonomik toparlanma, hem yaptırımların etkisini azaltmak hem de iç siyasetteki sertlik yanlılarına karşı Ruhani’nin konumunu güçlendirmek açısından kritik önemdedir.

Bununla birlikte, kalıcı bir nükleer anlaşmanın İran dış politikasını yumuşatabileceği ancak rejimin temel niteliğini veya özellikle Suriye konusundaki bölgesel politikalarını köklü biçimde değiştirmeyeceği vurgulanmaktadır. İran’ın artan bölgesel etkisi, İsrail ve Körfez ülkeleri başta olmak üzere bölgesel aktörlerde endişe yaratmaktadır. Makale, Batı’nın İran’a yönelik daha bütüncül bir strateji geliştirmesi gerektiğini savunurken; diplomatik angajman, ekonomik entegrasyon ve insan haklarının bu politikanın temel ayakları olması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca değişen güç dengelerinin Türkiye’ye yumuşak gücü aracılığıyla daha aktif bir rol üstlenme fırsatı sunabileceği ifade edilmektedir. Sonuç olarak Ruhani’nin siyasi geleceği, kalıcı bir nükleer anlaşmanın başarısına bağlıdır ve bu durum İran’ın iç ve dış politikasında uzun vadeli etkiler yaratabilir.