Ana içeriğe atla

Sedat Gündoğdu

2025/26 Mercator-İPM Araştırmacısı

Sedat Gündoğdu, Çukurova Üniversitesi’nde deniz biyoloğu ve çevre araştırmacısıdır. Çalışmaları plastik ve mikroplastik kirliliğine odaklanmakta olup, özellikle plastik atık ticareti, bunun sosyo-politik boyutları ve iklim etkilerine yoğunlaşmaktadır. Balık popülasyonu dinamikleri ve ekolojik modelleme alanındaki geçmişinden sonra, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında plastik kirliliği krizine doğrudan tanık olmasıyla birlikte araştırma odağını bu alana kaydırmıştır. O tarihten bu yana mikroplastikler, deniz çöpleri ve plastik atıkların çevresel ve halk sağlığı riskleri üzerine kapsamlı yayınlar yapmıştır. Sedat’ın disiplinlerarası yaklaşımı doğa bilimlerini, çevre politikasını ve kamu katılımını birleştirmektedir. Sivil toplum kuruluşları, belediyeler ve akademik kurumlarla iş birliklerini içeren çok sayıda ulusal ve uluslararası projeye liderlik etmiş ya da katılmıştır. Ayrıca “Etkili Bir Plastik Anlaşması için Bilim İnsanları Koalisyonu”nun kurucu üyelerinden olup, medya, bilimsel yayınlar ve sivil toplum ağları aracılığıyla kamuoyu tartışmalarına aktif olarak katkıda bulunmaktadır. Sedat’ın araştırmaları, özellikle ithal plastik atık ve çevresel adalet konularında, Türkiye ve AB’deki politika yapım süreçlerini etkilemiştir. Güncel odağı ise küresel atık akışlarının gizli iklim maliyetlerini ortaya koymak ve adil, veriye dayalı atık yönetişimini geliştirmektir.

Almanya/AB ile Türkiye Arasındaki Plastik Atık Ticareti: İklim Etkisine Özel Bir Vurgu

Bu proje, Almanya ile Türkiye arasındaki plastik atık ticaretinin iklim etkilerini incelemektedir—çevre politikası, uluslararası iş birliği ve iklim değişikliği kesişiminde yer alan ancak yeterince araştırılmamış bir konudur. Nicel yaşam döngüsü değerlendirme modelleri ile nitel siyasi analizi birleştirerek, ithal plastik atığın farklı senaryoları (yakma, geri dönüşüm ve açıkta depolama) için ortaya çıkan sera gazı emisyonlarını tahmin etmeyi amaçlıyorum. Bu emisyonlar politika tartışmalarında büyük ölçüde görünmez kalsa da, iklim adaletsizliğine katkıda bulunmakta ve küresel iklim taahhütlerini zayıflatmaktadır.

Proje ayrıca plastik atık ticaretinin Almanya-Türkiye ilişkilerini nasıl etkilediğini, çevre diplomasisini nasıl şekillendirdiğini ve atık sömürgeciliği ile düzenleyici hesap verebilirlik konularında nasıl endişeler yarattığını inceleyecektir. Görüşmeler, paydaş çalıştayları ve medya katılımı yoluyla proje hem bilimsel çıktılar hem de politika açısından önemli içgörüler üretecektir. Çevrimiçi bir gösterge paneli ve kapanış konferansı, proje sonuçlarının geniş bir şekilde yayılmasını sağlayacaktır. Sonuçta, bu araştırma Türkiye ve AB’de şeffaf, iklim odaklı bir atık yönetişimini teşvik etmeyi, paydaşlar arasında daha güçlü iş birliğini geliştirmeyi ve plastik atık ticaretini iklim eylemi ile çevresel adaletin kritik ama göz ardı edilmiş bir bileşeni olarak konumlandırmayı hedeflemektedir.


İPM-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi
İPM-Sabancı Üniversitesi-Stiftung Mercator Girişimi